معاملات حرام از دیدگاه اسلام


حکم شرعی فارکس: نگاهی جامع به فتوای مراجع تقلید درباره معاملات فارکس

آیا گلدکوئست حرام است؟چرا؟

پاسخ:
@@@@ پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
بله حرام است.
بر اساس فتواي فقها كسب مال از طريق عضويت در شركت تجاري گلدكوئيست و گلدماين و شرکت های مشابه در حكم يكي از عناوين زير مندرج است: ربا، قمار، كلاهبرداري و مبناي حرمت همۀ اين موارد ؛ خوردن مال به باطل و بناحق ( اكل مال به باطل) است.
قرآن مي‌فرمايد: «اي كساني كه ايمان آورده‌ايد، اموال يكديگر را به باطل (و از راه‌هاي نامشروع) نخوريد».(1)
اين آيه زير بناي قوانين اسلامي را در مسايل مربوط به معاملات و مبادلات مالي تشكيل مي‌دهد، به همين دليل فقهاي اسلام در تمام ابواب معاملات به آن استدلال مي‌كنند. آيه به افراد با ايمان خطاب كرده و مي‌گويد: اموال يكديگر را از طريق نابجا و غلط و باطل نخوريد؛ يعني هر گونه تصرف در مال ديگري كه بدون حق و بدون مجوز منطقي و عقلاني باشد، ممنوع شناخته شده و همه را تحت عنوان «باطل» كه مفهوم وسيعي دارد، قرار داده است.
مي‌دانيم «باطل» در مقابل «حق» است و هر چيزي را كه ناحق و بي هدف و بي‌پايه باشد ،در بر مي‌گيرد.
در آيه ديگري نيز با عباراتي شبيه عبارت فوق بر اين موضوع تاكيد شده، مثلاً به هنگام نكوهش از قوم يهود و ذكر اعمال زشت آن‌ها مي‌فرمايد:
«آن‌ها در اموال مردم بدون مجوز و به ناحق تصرف مي‌كردند».(2) بنابر اين هر گونه تجاوز، تقلب، غش، معاملات ربوي، معاملاتي كه حدود آن كاملاً مشخص نباشد، كلاهبرداري، شرط بندي، معاملاتي كه شبيه قمار باشد، خريد و فروش اجناس كه فايدۀ منطقي و عقلايي در آن نباشد، خريد و فروش و سايل فساد و گناه، همه در تحت اين قانون كلي (باطل) قرار دارند(3) و از نظر اسلام حرام مي‌باشند.
با توجه به آن چه در فتواي مراجع ذكر شده، چند نكته قابل اهميت است:
1 - اين نوع معاملات بر اساس قوانين كشور، غير قانوني اعلام شده و به نظر بيش تر مراجع، معاملاتي كه بر خلاف قانون حكومت اسلامي باشد، جايز نيست.
2 - در اين نوع معاملات ضرر ديدن عده اي از مردم، ناخودآگاه نهفته یا جزئي از معامله قرار گرفته است. شايد به همين خاطر عده‌اي از مراجع آن را شبيه ربا و قمار و برخي ديگر شبهه ناك دانسته‌اند. در هر حال به صورت مخفي و پيشرفته، سود و زيان‌هاي هنگفتي را نصيب دو گروه مي‌كند و شباهت به قمار و ربا و مانند آن داشته و از نوع «اكل و مصرف مال به باطل و بناحق» مي‌شود.
3 - بعيد نيست كه احكام ثانوي در اين جا نقش داشته باشد. چون به احتمال قوي استفاده هاي هنگفتي به جيب غير مسلمانان وارد مي شود و باعث تقويت و سلطه كفار بر مسلمانان مي شود .
چون، گردانندگان اصلي اين معاملات در خارج از كشور به سر مي‌برند و در نگاه كلان و جامع مقدار زيادي ارز از كشور اسلامي خارج مي‌شود، بي‌آن كه در مقابل سرمايه متناسب با آن را داخل كشور كنند. چه بسا برخي از ضررها و آسيب‌هاي ديگري مانند وابستگي به ديگران متوجه كشور و مردم نمايد.
توجه به گسترش اين دو نوع معامله در داخل كشور و احتمال پديد آمدن موارد مشابه آن و احياناً ايجاد وابستگي و مورد تهديد قرار گرفتن استقلال در آينده و . اين بحث را بسيار جدي و مهم مي‌نمايد.
سؤال از محضر علما : شرکت و کسب ما از طریق عضویت در شرکت های تجاری: Gold MiNE-Gold QUEST
و غیره چه حکمی دارد؟
پاسخ: حضرات آیت الله خامنه‌ای: حکم ربا را دارد و حرام است.
آیت الله فاضل لنکرانی: حکم قمار را دارد و حرام است.
آیت الله وحید خراسانی: جایز نیست و حرام است.
آیت الله اردبیلی: عمل شبهه ناک است و اجتناب شود.
آیت الله نوری همدانی: جایز نیست و غیر قانونی است.
آیت الله بهجت: جایز نیست و حرام است.
آیت الله شبیری زنجانی: جایز نیست و حرام است.
آیت الله سیستانی: جایز نیست و تصرف در پول آن حرام است.
آیت الله صافی گلپایگانی: اشکال دارد و حرام است.
آیت الله مکارم شیرازی: حرام است
پي نوشت ها :
1 . نساء (4)، آيه 29
2 . همان، آيه 161.
3 . برگه استفتا از محضر مراجع معظم تقليد.

واقعیت بورس ،قمار یا سرمایه گذاری ؟ فتوای 13 تن از مراجع تقلید در سال 1400

اجازه بدید اول صحبت های تند دکتر حسن عباسی را پیرامون بورس با هم بشنویم . سپس به حلال و حرام بودن بورس می پردازیم.

از صحبت های دکتر عباسی و اشارات غیر مستقیم مراجع تقلید ،این مفهوم برداشت می شود که اگر بورس را شبیه به قمار فرض کنیم ، پس بورس حرام است اما درصورتی که تفاوت هایی با قمار و شرط بندی برای ان قائل شویم ، با خیال راحت حلال است .

پس بیایید اول کمی در مورد سوالات زیر فکر کنیم و سپس به بحث قمار بپردازیم؟؟

  • آیا بورس از نظر شرعی حلال است یا حرام؟ واقعا چرا ؟
  • آیا بورس قمار به حساب می آید ؟
  • حکم شرعی در بازار بورس چیست ؟
  • ایا نوسان گیری در بورس حرام است ؟
  • حکم شرعی نوسان گیری در بازار بورس چیست ؟

سوالات معاملات حرام از دیدگاه اسلام بالا شاید سوالات شما هم باشد . در این روز های سخت اقتصادی که سرمایه گذاران عام جامعه در بورس غوقایی به پا کردند ، سوالات بسیار زیادی در مورد احکام بورس و آداب درست معاملات آن ایجاد شده است . همانطور که میدانید بازار بورس نیز همانند تمامی مشاغل ، خوب و بد دارد و گاهی سوده و گاهی ضرر ده است . وجود این گونه ریسک ها در بازار سهام و بورس ، باعث شده که سوالات بسیاری در مورد احکام دینی ان ایجاد شود . اغلب افرادی که به تازگی با بورس آشنا شده اند برایشان این سوال به وجود آمده که ایا بورس حلال است یا حرام ؟ ایا بورس قمار است و تفاوت ان با قمار چسیت ؟ مگر سود ما از جیب شخص دیگری تامین نمیشود پس چرا حلال است ؟ ایا واقعا سود حاصله از ضرر شخص دیگری ایجاد میشود ؟

برای پاسخ به چنین سوال هایی ابتدا باید مقوله قمار را بررسی کنیم و سپس به تفاوت های بازار بورس با قمار بپردازیم .

داستان واقعی قمار و شرط بندی !!

حالا تعریف قمار چیه ؟؟

قمار به معنای بازی برای برد و باخت و غلبه بر شخص دیگری است . در قمار ، افراد برای شکست دادن شخص دیگری وارد بازی میشوند و برای برد و باخت شرط بندی میکنند . در یک تعریف کلی تر میتوان گفت که قمار به معنای ریسک بر سر شرف و مال خود برای به دست اوردن دارایی های دیگران ، ان هم احتمالا با فریب و نیرنگ است . قمار اغلب برای تفریح است نه کسب درامد و جالب است بدانید که قمار باز اغلب بازنده است تا برنده .

حلال یا حرام بودن بورس

تفاوت بورس و قمار در چیست ؟

عمده تفاوت بورس و قمار در این میباشد که بورس یک بازار مولد است . سرمایه هایی که شما برای خرید و فروش سهام ها در بازار وارد میکنید ، به چرخه اقتصادی کشور کمک خواهد کرد . به عبارت دیگر خرید سهام مثلا یک شرکت داروسازی باعث شده این شرکت با افزایش نقدینگی بتواند خط تولید جدیدی راه اندازی کرده و باعث ایجاد کسب و کار و نابودی معضل بیکاری در جامعه گردد . با این تفاسیر نمیتوان بورس را به قمار شبیه نمود .

برای اطلاع از انتشار جدیدترین مقالات در مورد بورس و بررسی احکام شرعی آن ، لطفا شماره موبایلتون وارد کنید

موفقیت در بورس اصلا تصادفی نیست ولی قمار .

موفقیت در هیچ کجا تصادفی نیست ، حتی در بازار بورس ، ولی قمار تنها به شانس وابسته است . آموزش بورس به شما کمک خواهد کرد که بتوانید بهترین بازدهی از سرمایه خود و ریسکی کنترل شده داشته باشید ولی در قمار به این صورت نیست . همه چیز بر مبنای شانس است .

احکام و فتوای برخی مراجع در مورد بورس ، فارکس و ارزهای دیجیتال در برنامه زنده

حکم شرعی بورس از دیدگاه 13 مرجع تقلید :

* نظر رهبر انقلاب معاملات حرام از دیدگاه اسلام ، حضرت آیت الله خامنه ای در مورد بازار بورس

بورس همانند دیگر بازار ها است . یعنی مانند دیگر بازارها معاملات مختلفی انجام میشود. پس هیچ مشکلی از نظر شرعی ندارد مگر آن که معامله ای نا مشروع صورت گیرد که در این صورت حرام است .

شماره دفتر: 32241193-031

* نظر حضرت ایت الله مکارم شیرازی در مورد معاملات بورس

با وجود این که در این بازار قیمت ها بالا و پایین میشود، قمار محسوب نمیشود، پس درآمد از بورس حلال است. چون اسلام خرید و فروش کالا را جایز دانسته است .

پس از نظر ایشان کاملا حلال محسوب میشود .

نشانی دفتر: اصفهان، چهارراه شکر شکن، خیابان احمد آباد، خیابان شهید توانا، پلاک 105

شماره دفتر: 32253600-031

* نظر حضرت ایت الله نوری همدانی در مورد خرید فروش در بازار بورس

خرید و فروش در بازار بورس مشکلی ندارد و حلال است .

نشانی معاملات حرام از دیدگاه اسلام دفتر: قم، خیابان شهدا، کوی 33، پلاک 16

شماره دفتر: 37741850-025

سیستانی

* نظر حضرت آیت الله سیستانی در بازار بورس

اگر خرید سهام شرکتی از نظر شرعی حرام باشد پس حرام است و جایز نیست. ولی اگر سهام شرکت از نظر شرعی یعنی کالایی که حلال باشد را خرید و فروش کنیم حلال است و مشکلی ندارد .

شماره دفتر: 37741415-025

شماره پیامک: 10008507500

وحید خراسانی

* نظر حضرت آیت الله وحید خراسانی در مورد بورس

خرید و فروش سهام شرکت ها در صورتی جایز است که سود حاصل شرکت از نظر شرعی حرام نباشد. در این صورت سود بورسی حلال است .

نشانی دفتر: قم، خیابان شهدا، کوی 23، پلاک 21

شماره دفتر: 37742445-025

* فتوا ایت الله بهجت در مورد خرید فروش سهام و بورس

اگر مال موجود خریدارى مى شود، مانعى ندارد وگرنه باید واجد شرایط عقود شرعیه اى از قبیل شرکت یا مضاربه باشد

نشانی دفتر: قم، خیابان ارم، کوی 16، پلاک 27، طبقه دوم

شماره دفتر: 37743271-025

صافی گلپایگانی

* حکم شرعی ایت الله صافی گلپایگانی در بورس

به طور کلی معاملات بورسی چنانچه با اجتماع جمیع شرایط صحت و لزوم باشد فی نفسه مانعی ندارد .

شماره دفتر: 37479-025

شماره پیامک: 30007479

روحانی

* فتوا و نظر ایت الله سید محمدصادق روحانی در مورد بورس

متاسفانه فتوای ایشان در باب بورس را پیدا نکردیم . لطفا با دفتر ایشان تماس بگیرید

نشانی دفتر: ایران، قم، خیابان ارم، حسینیه امام صادق (ع)

شماره دفتر: 37743538-025

* حکم شرعی ایت الله سید موسی شبیری زنجانی بازار بورس

معاملات سهام، اگر در قالب قراردادهای واقعی( نه صوری) و مطابق احکام شرع باشد جایز است و سود این معاملات حلال است و در فرض شک در حلال بودن و حرام بودن سهم بنابر حلیت سهام گذاشته می شود.

نشانی معاملات حرام از دیدگاه اسلام دفتر: قم، بلوار بهار، کوچه شماره 6
شماره دفتر: 37740323-025

ایت الله محفوظی

* حکم شرعی ایت الله عباس محفوظی در مورد بازار بورس

متاسفانه فتوای ایشان در باب بورس را پیدا نکردیم . لطفا با دفتر ایشان تماس بگیرید

ایت الله سبحانی

* فتوا و نظر ایت الله جعفر سبحانی در حلال بودن بورس

خريد سهام شركت ها و بانك ها، به شرط اين كه بانك ربوى نباشد، اشكال ندارد. والله العالم

چهار راه شهداء، ابتداي صفائيه، مؤسسه امام صادق (ع) ، دفتر آيت الله العظمي سبحاني
تلفن : 7743151-025
فاکس : 7743151-025
پایگاه رسمی آیت الله سبحانی

ایت الله فیاض

* حکم شرعی ایت الله محمداسحاق فیاض در مورد بورس

خرید وفروش سهام شرکتها در بازار بورس مانعی ندارد. اگر سرمایه و راس مال آن از حلال باشد. وهمچنین تعاملاتش حلال باشد. ودر این مورد فرقی بین سهام عادی وممتاز نیست.

جوادی عاملی

* حکم شرعی و نظر ایت الله جوادی آملی در مورد بازار بورس

متاسفانه فتوا ایشان در باب بازار بورس پیدا نکردیم . اگر از فتوا ایشان اطلاع دارید در قسمت نظرات بیان کنید

آدرس : قم : خیابان صفائیه ـ کوچه 19 ـ پلاک 7؛ دفتر معظم له
کدپستی: 37137-43733
تلفن: (41-42-43)02537841840
فکس: 02537744768

سوالات مختلف شرعی در مورد بورس

1- با خرید و فروش سهم در بورس آیا نیاز به پرداخت خمس داریم ؟

سود حاصل خرید و فروش در بورس جز درآمد شخص قرار گرفته و باید خمس آن را پرداخت کند . در سال یک روز را برای محاسبه خمس سهام خود قرار دهید.

2- آیا میتوانیم سهام بورس خود را وقف کنیم؟

سهام بورس قابل وقف است.

3- آیا سهمی که در روز خرید کنیم و در همان روز بفروشیم قمار به حساب می آید؟

در صورتی که معامله هم واقعی و هم از نظر شرعی حلال باشد، در هر زمان میتوانید آن را بقروشید معاملات حرام از دیدگاه اسلام پس قمار محسوب نمیشود.

4- ایا سود کسب شده توسط واسطه های بازار بورس یا کارگزاری ها حلال است ؟

به خاطر این که کارگزاری ها ، نماینده قانونی یا وکیل سهامداران در بازار بورس هستند پس سود دریافت شده به عنوان اجرت ، حلال و مجاز است

حکم شرعی فارکس: نگاهی جامع به فتوای مراجع تقلید درباره معاملات فارکس

برای گفتن از حکم شرعی فارکس و نظر مراجع مختلف درباره این بازار بهتر است ابتدا با خود بازار فارکس آشنا شویم و شرایط معامله آن را بهتر درک کنیم. در این صورت می توانیم این شرایط را با نظر اسلام مقایسه کنیم و به نتیجه مشخصی برسیم و در نهایت نگاه مراجع مختلف را در این باره خواهیم دید.

حکم شرعی فارکس: نگاهی جامع به فتوای مراجع تقلید درباره معاملات فارکس

حکم شرعی فارکس: نگاهی جامع به فتوای مراجع تقلید درباره معاملات فارکس

حکم شرعی فارکس

برای گفتن از حکم شرعی فارکس و نظر مراجع مختلف درباره این بازار بهتر است ابتدا با خود بازار فارکس آشنا شویم و شرایط معامله آن را بهتر درک کنیم. در این صورت می توانیم این شرایط را با نظر اسلام مقایسه کنیم و به نتیجه مشخصی برسیم و در نهایت نگاه مراجع مختلف معاملات حرام از دیدگاه اسلام را در این باره خواهیم دید.

بازار فارکس را می توان بزرگ ترین بازار مالی دنیا دانست که تمام مردم دنیا حق حضور در آن را دارند و هیچ محدودیت و قانون محدود کننده خاصی بر آن اعمال نمی شود. این بازار به شکل پایه ای بر اساس خرید و فروش ارز ساخته شده است و نسبت ارزها به یکدیگر این بازار را شکل داده است.

به طور مثال به ازای یک دلار شما می توانید دو یورو داشته باشید و به ازای دو یورو شما می توانید چهار ین به دست بیاورید. این معادلات جذاب و تغییر نسبت ها باعث شده است بازار فارکس تبدیل به بازاری پویا باشد که در آن هم سودهای بسیاری وجود دارد و هم ضررهای غیرقابل تصور می توان از آن داشت. اما به جز ارز، تمام سهام های معتبر دنیا مانند سهام های بازار آمریکا در این بازار قابل خرید و فروش است و شما می توانید به جز این ها، طلا و نفت و . را نیز خرید و فروش کنید.

بازار فارکس را بازار نوین سرمایه داری و بازار بورس را بازار کلاسیک سرمایه داری می نامند. بنابراین عملا بازار فارکس بازاری برای خرید و فروش است که بر اساس ارز پایه گذاری شده است. شما تصور کنید که در میدان فردوسی تهران عده ای به خرید و فروش ارز و دلار مشغول هستند. از آن جایی که نسبت ارز دلار به نسبت ریال بسیار بیشتر است و این نسبت روز به روز بیشتر می شود، از این رو در ایران، دلار تبدیل به یک بازار سرمایه گذاری سنتی شده است.

همین موضوع به شکل گسترده تر آن در بازار فارکس وجود دارد. البته باید در نظر داشت که در بازار فارکس این نسبت ها به شکل قانون مدارتر و همچنین منطقی تری وجود دارد و نمی توان در آن انتظار سودهای سرمایه گذاری دلار در ایران را داشت. اما سوال اصلی اینجاست که بازار فارکس با این شرایط آیا با موازین اسلامی همخوانی دارد یا نه؟ (1)

حکم شرعی فارکس: نگاهی جامع به فتوای مراجع تقلید درباره معاملات فارکس

شرایط خرید و فروش در اسلام

حال نوبت این است که شرایط خرید و فروش را در احکام اسلامی جست و جو کنیم تا بتوانیم حکم شرعی فارکس را بر اساس این شرایط مورد سنجش قرار دهیم.

مهمترین موردی که در خرید و فروش از سمت اسلام مورد اهمیت قرار دارد این است که در این معامله، عدالت از دو طرف رعایت شده باشد. یعنی جنس یا خدمتی به اندازه واقعی آن به فروش رسد و به اندازه واقعی آن هزینه دریافت شود. هر طرفی که این اندازه را رعایت نکند و در پی سود بیشتر اقدام به تغییر این قانون کند معامله از نظر اسلامی باطل است و باید خسارتی پرداخت شود.

مورد مهم دیگر در احکام شرعی خرید و فروش این است که جنس یا خدمت خرید و فروخته شده، باید ضرر جانی و مالی برای فرد ثالث و حتی خود فرد نداشته باشد. به طور مثال شما حق ندارید جنسی را بخرید که با استفاده از آن خودتان را بکشید و یا بخواهید دیگران را تهدید کنید. از این رو این گونه اجناس تحت شرایط خاص و با ضمانت های خاصی خرید و فروش می شود تا بتوان از عدم رسیدن آسیب، مطمئن شد.

مورد مهم دیگر این است که اسلام برخی از اجناس را مخصوصا در قسمت خوراکی ها، حرام اعلام کرده است. از این رو خرید و فروش این اجناس به طور کلی ممنوع و حرام است. اجناسی مانند مشروبات الکلی، گوشت های حرام و . از نظر اسلام حرام بوده و هیچ توجیهی برای تجارت آن وجود ندارد.

مورد دیگر این است که در اسلام، ربا حرام است. یعنی بهره کشیدن روی پولی که قرض داده می شود. در این جا اسلام مخالفت خود را با کالا قرار گرفتن معاملات حرام از دیدگاه اسلام پول اعلام می کند و همین موضوع باعث می شود کمی در مورد حکم شرعی فارکس محتاط عمل کنیم و درباره آن شک نماییم. به نظر می رسد در بازار فارکس این پول و سرمایه است که به عنوان کالا مطرح می شود و در دید اول، بازار فارکس می تواند حرام باشد. اما آیا واقعا این چنین است؟ در ادامه بیشتر با این موضوع آشنا خواهیم شد. (2) و (3)

حکم شرعی فارکس: نگاهی جامع به فتوای مراجع تقلید درباره معاملات فارکس

تطبیق حکم شرعی فارکس با احکام اسلامی

همانطور که گفتیم بازار فارکس، بازار تبادل ارز های بین المللی و مطرح دنیا است و معاملات حرام از دیدگاه اسلام از طرفی اسلام با کالا قرار گرفتن پول مخالف است. بنابراین عملا به نظر می آید که حکم شرعی فارکس منفی باشد و آن را منفی بدانیم. اما این واقعیت ماجرا نیست. در داستان ربا و بهره آن، فرد قرض دهنده پول هیچ کاری انجام نمی دهد و این فرد قرض گیرنده است که باید سعی کند علاوه بر اصل پول، سود آن را نیز تامین کند. اما در بازار فارکس داستان اینگونه نیست. در واقع در این بازار یک ارز با ارز دیگر مبادله می شود و به نوعی عملی مانند صرافی صورت می گیرد.

بحث بازار فارکس این جاست که شما با توجه به هوش اقتصادی و تجاری خود می توانید حدس بزنید بجای داشتن دلار می توانید یورو داشته باشید و یورو می تواند سود بیشتری به شما برساند. این جا هیچ طرف در ضرر نخواهد بود. بلکه شما خود را سوار بر بازار اقتصاد کرده اید و بر اساس نمودارها و آمار و جداول مختلف مشخص می کنید تبادل بین کدام دو ارز می تواند برای شما مفید تر و سودآور تر باشد. از این رو عملا می توان گفت که بازار فارکس، ارز را دست مایه سود قرار نمی دهد بلکه این نسبت های بین ارزهاست که سودسازی می کند و باعث می شود که فرد سود یا ضرر داشته باشد.

بنابراین می توان گفت در بازار فارکس چیزی برخلاف موازین شرعی وجود ندارد و نشانه ای نمی توان پیدا کرد که نشان دهد این بازار برخلاف شرع باشد. از این رو حکم شرعی فارکس این است که این بازار حلال است و فعالیت در آن آزاد و هیچ مشکلی از این نظر وجود ندارد. اما با این وجود گاهی در گوشه کنار صفحات مجازی می شنویم که بازار فارکس حرام است و فعالیت در آن جایز نیست.

اولا این گونه افراد و این اخبار با اهداف خاصی منتشر می شوند. زیرا فعالیت در این بازار دست دلالان ارز را در ایران کوتاه می کند و سودآوری همیشگی را برای آن ها ندارد. از طرف دیگر همیشه طرفداران آتشی و تقدس های خشک در طول تاریخ وجود داشته اند. اما از این سخنان نباید اینگونه برداشت شود که بازار فارکس کاملا بی اشکال است. در ادامه به موارد حرام بودن در حکم شرعی فارکس می پردازیم. (2)

حکم شرعی فارکس: نگاهی جامع به فتوای مراجع تقلید درباره معاملات فارکس

در چه شرایطی حکم شرعی فارکس حرام می شود؟

نکته مهمی که مراجع تقلید و به طور کلی اسلام درباره حکم شرعی فارکس ذکر می کند این است که این سرمایه گذاری به شکل آنلاین است و این ارتباط مجازی می تواند زمینه های حرام بسیاری را به وجود بیاورد. به طور مثال کارگزاری های آنلاینی وجود دارند که به نام سرمایه گذاری در فارکس، سرمایه مردم را در بازارهای قاچاق و اسلحه وارد می کنند و از این راه سود حاصله را به مردم بر می گردانند.

در این حالت کاربرد اشتباه از نام فارکس و همچنین سوء استفاده از این بازار، باعث می شود که ضرری به بخشی از جامعه برسد و بر اساس نکته گفته شده در بالا در صورت رسیدن زیان به کسی یا گروهی، آن معامله باطل است.

از طرفی دیگر برخی از این کارگزاری ها به شکل قمار و شانس به این بازار وارد شده اند و این دید را به مشتریان خودشان القا می کنند. از آنجایی که قمار در اسلام حرام است، از این رو می توان گفت که این گونه دید در بازار فارکس نیز حرام است. بنابراین به طور کلی می توان گفت که حکم شرعی فارکس بستگی به نوع کاربری آن دارد. اگر سود حاصل از آن یا نحوه سرمایه گذاری از آن باعث ایجاد مفسده ای شود این بازار حرام می شود.

نکته مهم دیگری که دوباره باید بر آن تاکید کرد این است که در این بین انتخاب کارگزاری مناسب و مطمئن می تواند پاک و سالم بودن سرمایه گذاری شما را تامین کند. آنلاین بودن و همچنین نبود ارتباط مستقیم، پیدا کردن این کارگزاری را سخت تر می کند. اما به هر حال برای کسانی که اسلام و نظرات آن برایشان مهم است، واجب است که در انتخاب کارگزاری، فارغ از مسائل مالی آن دقت داشته باشند.

البته در این مسیر بهتر است ارگان های اسلامی و دولتی وارد شوند و با در نظر گرفتن شرایط اسلامی، برخی از کارگزاری ها را معرفی کنند تا این بار بزرگ از دوش سرمایه گذار برداشته شود و عملا با اطمینان قلبی بیشتری افراد وارد این بازار پر سود شوند. (2)

حکم شرعی فارکس: نگاهی جامع به فتوای مراجع تقلید درباره معاملات فارکس

برخی از نظرات مراجع تقلید در باب حکم شرعی فارکس

حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی)
حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی)
حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی)
حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی)
حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی (مد ظله العالی)

همانطور که مشاهده می کنید جز رهبر اسلامی ایران که با رعایت شرایطی، رای به جایز بودن بازار فارکس داده است، سایر مراجع چندان به این بازار خوشبین نیستند. یکی از دلایلی هم که خود بانک مرکزی ایران در این بازار حضور دارد را می توان نظر نسبتا مساعد رهبری در این باب دانست. اما به طور کلی یادتان باشد که شما مرجع تقلیدی برای خودتان دارید و فارغ از هر گونه استدلال و دلیل، باید بر مسیر گفته های این مرجع قدم بردارید. (2)

جایگاه بورس در اسلام

بورس به منظور دستیابى به سود از طریق پیش‏ بینى تغییرات قیمت کالا، اوراق بهادار یا ارز انجام مى‏شود. انگیزه اصلى افراد از انجام معاملات و خرید و فروش دارایى هاى گوناگون، تحصیل سود است. وافراد ممکن است کالایى را بخرند که به طور حقیقى به آن نیازى ندارند و فقط به این دلیل که پیش‏ بینى مى‏ کنند قیمت آن در آینده افزایش یابد، آن را مى‏ خرند. همچنین ممکن است کالایى را که به واقع به آن نیاز دارند، بفروشند فقط به این‏ دلیل که قیمت آن در آینده کاهش خواهد یافت.

بورس از نظر مراجع تقلید

آیت الله خامنه‌ای

بورس بازاری است که در آن دارایی‌های مختلف مورد معامله قرار می‌گیرد.بنابراین ذات بورس بدون اشکال است .ولی مهم این است که باید معاملات در بورس نامشروع و خلاف قانون نباشند؛ در غیر این صورت حرام است.

درصورتی‌که تمام این شروط رعایت شده باشد؛ بورس و خریدوفروش در آن بدون اشکال است.

آیت الله مکارم شیرازی

درآمد و کسبی که از طریق خرید و فروش اوراق بهادار بدست می‌آید ، با وجود امکان کم یا زیاد شدن شاخص بورس قمار محسوب نمی‌شود.
فرق قمار و بورس در این است که در قمار، خوردن مال به باطل صورت می‌گیرد. یعنی بدون مجوز یا عقود شرعی است. ولی در بورس اگر بر اساس عقود شرعی و اسلامی عمل شود خرید و فروش بی اشکال است.
از نظر اسلام انجام هر نوع معاملات مانند بورس، خرید و فروش سهام و… یا اینکه کسی کار خود را خرید و فروش سهام قرار دهد در صورتی که عقود و معاملات صوری نباشند، مطابق با احکام شرع و قوانین باشند، فروشنده واقعا مالک باشد یا از طرف مالک وکیل باشد و خریدار واقعا مالک و صاحب جنس خریداری شده شود، اشکال ندارد.

آیت الله سیستانی
خرید و فروش سهام صحیح است ، البته اگر معاملات شرکت سهامى حرام باشد، مثل آنکه به معاملات حرام از دیدگاه اسلام داد و ستد شراب و یا معاملات ربوى مشغول باشد، خرید سهام آن، و مشارکت در این معاملات جایز نیست.

آیت الله وحید خراسانی
خريد و فروش سهام شركتهاى سهامى ، در صورتى كه در آن شركتها معاملات حرام ـ مانند معاملات ربوى ـ انجام نشود ، جايز است ، و خريد و فروش سهام شركتهايى كه معاملات حرام انجام مى دهند در صورتى كه سود حاصل از حرام ، جزء سرمايه شركت باشد ، جايز نيست ، و در غير اين صورت خريد و فروش خودِ سهام جايز است ، ولى بايد از درآمدهاى حرامِ آن پرهيز شود.

تجارت از دیدگاه اسلام

تجارت یکی از راه‌های کسب درآمد است؛ اما مشروط بر این‌که فعالیت‌های اقتصادی باید توأم با اخلاق، و معنویت باشد تا راه حاصله مشروع باشد.

مثلاً صداقت و راستی، یادگیری از احکام شرعی اقتصادی، انصاف در معامله و اجتناب از ظلم و پرهیز از سوگند خوردن در معاملات در نظر گرفته شود مورد تأکید است.

پیامبر گرامی (ص) فرموده است: ای گروه تجار همه شما به دلیل رعایت نکردن مسایل اخلاقی فاجر هستید،‌ مگر کسانی‌که در معاملات از خدا بترسید و نیکی کنند و صداقت معاملات حرام از دیدگاه اسلام راستی در معاملات داشته باشند.

در روایت دیگر یکی از صحابی کرام به نام عبدالرحمن انصاری از پیامبر اسلام(ص) سوال کرد چرا تاجران فاجر اند؟ حضرت(ص) فرمودند: برای این‌که در معامله دروغ می‌گویند قسم می‌خورند و تقلب و نیرنگ به کار می‌برند.

صداقت و راستی در معامله اثرات مثبت فراوان دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد هم‌چون صداقت و راستی جلب اعتماد عمومی، برکت معامله و سود بیشتر خواهد شد.

پایه و اساس هر گونه پیشرفت، رشد اقتصادی در جامعه در صداقت و راستی است، صداقت و راستی به انسان آبرو و شخصیت می‌دهد، در مقابل دروغ و تقلب مایه شرم‌ساری، رسوایی و بی‌آبرویی است، صداقت و راستی موجب نجات و رستگاری، صفا و صمیمت است.

امروزه متأسفانه دروغ، سوگند، تقلب در عرصه اقتصاد رواج پیدا کرده است که نتیجه آن شیوع معضلاتی چون بی‌برکتی، کم‌فروشی و عدم ثبات نرخ‌ها و… است که همه این‌ها از دیدگاه اسلام گناه کبیره محسوب می‌شود.

فقه‌ها می‌گویند وقتی کسی احکام تجارت را یاد نگیرد و معامله کند در آن مال نمی‌تواند تصرف کند، چون در حقیقت معامله به صورت باطل انجام شده است و اموال به دست معاملات حرام از دیدگاه اسلام آمده نیز حرام خواهد بود.

در جای دیگر پیامبر(ص) فرموده: وای بر تاجران که به خاطر مال و معامله‌شان سوگند بخورند. سوگند خوردن در معامله آثار و پیامدهای زیان‌بار دنیوی و اخروی فراوان به دنبال دارد، خدای متعال بنده‌ای را که در معامله با مردم دغل‌بازی می‌کند و قسم و دروغ بخورد علاوه بر این‌که او را از رحمت و برکت خویش محروم می‌سازد حتا سود مادی اورا تباه می‌کند.

شاید انسان با سوگند، دروغ و فریب‌کاری به سود بیشتر در کسب تجارت دست یابد اما این رزق و سود به سبب شکستن حرمت خداوند متعال مورد غضب حق تعال واجب می‌شود و نمی‌تواند برای صاحب آن برکتی داشته باشد و خوشی به همراه بیاورد، بلکه ضرر و زیان مالی به دنبال دارد.

از حضرت محمدمصطفی(ص) نقل شده است که فرمود: هر انسانی‌که با سوگند به خدا مال مسلمانی را صاحب شود، خداوند(ج) بهشت را بر او حرام و جهنم را بر او واجب می‌گرداند.

پرسیدن ای رسول خدا(ص) حتا اگر آن‌ مال کم باشد؟ فرمود: اگر چه فقط یک چوب مسواک باشد.

پس انسان باید از سوگند، تقلب، فریب و نیرنگ در معامله شدیداً بپرهیزد، چرا که به راستی قسم بخورد خدرا وسیله کاسبی خود قرار دهد و عظمت و ارزش الله تبارک و تعالی را پایین آورده و این عمل زشت و نارواست اگر به دروغ قسم بخورد مرتکب گناه کبیره شده و عواقب گناه کبیره دامن‌گیر او است.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.